Nhân vật
Theo dấu những bước ngoặt đã làm nên khí tiết, lòng thương dân và tiếng nói văn chương của Thủ khoa Bùi Hữu Nghĩa.
Bùi Quang Nghĩa, hiệu Nghi Chi, sinh năm 1807 tại vùng Long Tuyền, nay thuộc Bình Thủy, thành phố Cần Thơ. Xuất thân trong một gia đình ngư dân nghèo, ông được gửi lên Biên Hòa học tập và đỗ Giải nguyên tại trường thi Gia Định năm 1835.
Năm 1848, khi cộng đồng Khmer tại rạch Láng Thé bị đe dọa sinh kế, ông đã bảo vệ quyền lợi của dân nghèo. Vụ việc khiến ông bị vu cáo, bắt giam và kết án tử hình.
Bà Nguyễn Thị Tồn vượt đường xa ra Huế, gióng trống kêu oan tại Tam pháp ty. Bùi Hữu Nghĩa thoát án tử hình nhưng bị đày đi Vĩnh Thông; câu chuyện ấy trở thành một phần quan trọng trong di sản văn chương và ký ức về ông.
Theo dòng thời gian từ thuở Long Tuyền đến di sản văn chương và khí tiết Nam Bộ
Bùi Quang Nghĩa, hiệu Nghi Chi, sinh tại rạch Bà Đồ, thôn Long Tuyền, vùng Bình Thủy, Cần Thơ ngày nay trong một gia đình ngư dân nghèo.
Sau thời gian theo học ở Biên Hòa, ông đỗ Giải nguyên, từ đó được nhân dân kính trọng gọi là Thủ khoa Nghĩa.
Tại Trà Vang, ông đứng về phía cộng đồng Khmer trong tranh chấp quyền khai thác rạch Láng Thé và bị quan lại cấp trên vu cáo.
Bà Nguyễn Thị Tồn ra Huế, làm thủ tục kích cổ đăng văn. Ông thoát án tử hình nhưng bị đày đi Vĩnh Thông.
Trước biến động đất nước, ông cáo quan, về quê dạy học, bốc thuốc và kết nối với các sĩ phu yêu nước.
Ông mất tại quê nhà, để lại di cảo văn chương và một biểu tượng khí tiết trong ký ức văn hóa Cần Thơ.
Cùng tiếp nối câu chuyện
Đồng hành cùng các hoạt động giới thiệu sách, giáo dục và trải nghiệm văn hóa tại Cần Thơ.